Historia Cmentarza Pow您kowskiego


Ciekawostki
Czy Cmentarz Pow您kowski znajduje si na Pow您kach?

Dzi na has這 "Pow您ki" przychodzi nam na my郵 cmentarz katolicki i (ewentualnie) okolica. A wystarczy przecie spojrze nawet na wsp馧czesn map Warszawy, aby zauwa篡, 瞠 najpi瘯niejszej sto貫cznej nekropolii bli瞠j chyba do Warszawy ni Pow您ek.

Historyczna wie tej nazwy znajdowa豉 si bowiem w pobli簑 skrzy穎wania ul. Pow您kowskiej i Z. Krasi雟kiego, czyli szmat drogi od naszego cmentarza. W豉郾ie tam powsta romantyczny ogr鏚 Czartoryskich, tote motywowanie fundacji Szymanowskich ch璚i uczynienia z這郵iwo軼i ksi瘰twu (jak sugeruje Stanis豉w Szenic), nie ma uzasadnienia "w terenie".

Co wi璚ej, Witold Ma販u篡雟ki, kt鏎y wnikliwie prze郵edzi dzieje warszawskich grunt闚, stwierdzi, 瞠 Cmentarz Pow您kowski tak naprawd w og鏊e nie znajdowa si na ziemi nale膨cej do wsi Pow您ki tylko na gruntach p鏊kowskich1. Ba! s豉wna "jurydyka" Szymanowskich rozci庵a豉 si w wi瘯szo軼i na rolach Nowego Miasta.

疾by by這 ciekawiej, taryfy ulic Warszawy z l. 20-30-tych XIX w. wymieniaj ul. Pow您kowsk jako podleg陰 cyrku這m warszawskim. Z p騧niejszych opracowa dowiadujemy si r闚nie, 瞠 domy przy tej ulicy terytorialnie nale瘸造 do Warszawy, ale podobnie jak Praga (r闚nie przedmie軼ie) mia造 osobn ksi璕 hipoteczn.

Natomiast od ok. l. 90-tych XIX w. teren za 闚czesnymi rogatkami nazywano przedmie軼iem pow您kowskim, gdy poprzedza tzw. Miasteczko Pow您ki, czyli najwi瘯szy zesp馧 koszarowo magazynowy w twierdzy Warszawa.

Sk康 zatem te uproszczenia? Zapewne dlatego, 瞠 opr鏂z garstki specjalist闚 niewielu zdawa這 sobie spraw z historycznych przynale積o軼i warszawskich grunt闚 ;) Z drugiej strony usypanie wa堯w (1770 r.), a potem praktyczna likwidacja P鏊kowa pod budow Cytadeli (l. 1832-1836) odci窸a cmentarz od jego "korzeni" i najbli窺zym "centrum osadnictwa" sta造 si w豉郾ie Pow您ki. Wreszcie urz璠owa granica miasta, rozci庵a豉 si za Rogatkami Pow您kowskimi, a wi璚 wszystko co znajdowa這 si za nimi nie by這 "warszawskie" tylko "pow您kowskie".

Oprac. Sowa
30.05.2010.

Przypisy

  1. Wie P鏊k闚 (P馧k闚, Polk闚) znajdowa豉 si mniej wi璚ej na terenie dzisiejszej Cytadeli.
    Oprac. na podst.: Illustrowany przewodnik po Warszawie wraz z tre軼iwym opisem okolic miasta, Warszawa 1893, s. 254 ; W. Ma販u篡雟ki, Rozw鎩 terytorialny Warszawy, Warszawa 1900, s. 149, 154.


Do g鏎y