Historia Cmentarza Pow您kowskiego


Cmentarne porz康ki
Reorganizacja

Zmiany nast徙i造 w l. 30-tych XIX w. i by to chyba jedyny pozytywny skutek... polityki w豉dz rosyjskich wymierzonej w Ko軼i馧 katolicki (zob. Dozory ko軼ielne i cmentarne).

W 1834 r. zarz康 nad dozorami ko軼ielnymi (a wi璚 r闚nie cmentarzami katolickimi) przekazano w豉dzom miejskim1. Posuni璚ie to, godz帷e w stan posiadania Ko軼io豉 katolickiego, uzasadniano zreszt panuj帷ym na nekropolii ba豉ganem oraz nadu篡ciami, kt鏎ych dopuszcza豉 si pono administracja ko軼ielna.

Zwie鎍zeniem "komunalizacji" Starych Pow您ek by這 przekazanie w 1867 r. ca趾owitego zarz康u bud瞠tem cmentarza w豉dzom miejskim, cho ju wcze郾iej wszytkie op豉ty pogrzebowe (wynaj璚ie karawanu, miejsce pod gr鏏) dokonywano w ratuszu. Miasto poczu這 si faktycznym w豉軼icielem nekropolii, czego 鈍iadectwem by豉 m.in. subtelna (z pozoru) zmiana "terminologii", jak da si zaobserwowa w 闚czesnych taryfach nieruchomo軼i. Ot騜, co najmniej od 1839 r. dawna plebania mie軼i豉 si w kamienicy rz康owej, a od l. 60-tych XIX w. pisano o "ko軼iele miasta Warszawy" i "cmentarzu Magistratu Warszawy", r闚nie place skupowane pod przysz造 cmentarz okre郵ano jako "miejskie"2.

Trzeba jednak przyzna z r瘯 na sercu ;), 瞠 "zmiany kompetencyjne" wysz造 Cmentarzowi Pow您kowskiemu na dobre, co wida przygl康aj帷 si dziejom poszczeg鏊nych "urz康ze" cmentarnych. Ba! kiedy w 1919 r. Stare Pow您ki i Cmentarz Br鏚nowski wr鏂i造 "pod skrzyd豉" kurii archidiecezjalnej, spo貫cze雟two niemal z sentymentem wspomina這 czasy carskiej administracji ;) To jednak inna bajka.

  Sowa
1.11.2010

Przypisy

  1. W 1834 r. wydano oficjalny dokument nakazuj帷y oddanie cmentarzy pod zarz康 miejski (F.M. Sobieszcza雟ki, Rys historyczno-statystyczny wzrostu i stanu Warszawy od najdawniejszych czas闚 a do 1847 roku, Warszawa 1848, s. 343). Faktyczne "przej璚ie w豉dzy" odby這 si w 1835 r. (W. Niemyski, Warszawski rzymsko-katolicki Cmentarz 安. Wincentego na Br鏚nie : 1884-1934, Warszawa 1934, s. 29-30) lub w 1836 r. (F. Puchalski, O cmentarzach, "Wiadomo軼i Archidiecezjalne Warszawskie" 1926, nr 12, s. 416).
    Hanna Szwankowska podaje dat 1837 r., chocia akapit wcze郾iej napisa豉, 瞠 numeracj kwater wprowadzono w 1836 r., czyli przed przej璚iem cmentarza przez miasto? - H. Szwankowska, Dzieje Cmentarza Pow您kowskiego [w:] Cmentarz Pow您kowski w Warszawie, [red. nauk. J. Durko, W. Fija趾owski, H. Szwankowska], Warszawa 2002, s. 20.
  2. Oprac. na podstawie taryf nieruchomo軼i z l. 1825-1900.


Do g鏎y