Inne budynki na Cmentarzu Pow您kowskim


Ambona i "god豉 chrystyanizmu"

"Ma豉 architektura sakralna" nie zajmowa豉 na Starych Pow您kach zbyt wiele miejsca, ale z kronikarskiego obowi您ku warto i o niej wspomnie.

W鈔鏚 przepi瘯nych ilustracji do dzie豉 Kazimierza W. W鎩cickiego znalaz si np. wizerunek ambony. Cz窷ciowo murowana, cz窷ciowo drewniana ozdobiona zosta豉 kut misternie krat, 鈍iadcz帷, i nie by豉 to konstrukcja "przypadkowa". Trudno jednak ustali, kiedy zosta豉 wystawiono, ani jak d逝go istnia豉. Ba! r闚nie o jej lokalizacji mo積a tylko "gdyba", lecz spr鏏owa nie zaszkodzi ;).

Wydaje mi si, 瞠 ambona sta豉 niedaleko ko軼io豉, prawdopodobnie ko這 zakrystii. Z pewno軼i ten ostatni budynek by znacznie ni窺zy ni 鈍i徠ynia, tote "w kadrze" litografii W豉dys豉wa Walkiewicza zmie軼i豉 si przykrywaj帷a go dach闚ka. Warto te zauwa篡, i w 軼ianie budyneczku osadzono p造t nagrobn (epitafijn?), co praktykowano w豉郾ie w przypadku ko軼io堯w i po陰czonych z nim gmach闚.

Ciekawy jest zreszt sam fakt, 瞠 jeszcze w po這wie XIX w. kontynuowano zwyczaj si璕aj帷y korzeniami 鈔edniowiecza i cmentarzy przyko軼ielnych (zob. Cmentarze 鈔edniowieczne. Cmentarze przyko軼ielne) tj. publicznych kaza na cmentarzu. Czy towarzyszy造 tylko pogrzebom, czy r闚nie niedzielnym nabo瞠雟twom, nie wiem :(.

W 1873 r. na terenie Starych Pow您ek znajdowa這 si r闚nie sze嗆 wielkich krzy篡, kt鏎e jako "god這 chrystyanizmu"1 przypomina造 o sakralnym charakterze miejsca2. W tym wypadku nie mam jednak 瘸dnych podstaw do "gdybania", gdzie te si znajdowa造 :(

Zastanawiaj帷e jest, 瞠 dzi na cmentarzu, opr鏂z nagrobk闚, w豉軼iwie nie ma wolnostoj帷ych "gode chrystyanizmu". Tym samym brak miejsca, gdzie - jak na Cmentarzu Br鏚nowskim pod figurk Naj鈍i皻szej Panienki - w Dzie Zaduszny zapala si 鈍iate趾a wszytkim zmar造m, szczeg鏊nie tym, nieposiadaj帷ym ju nagrobk闚.

© Sowa
1.11.2010

Przypisy

  1. Przewodnik po Warszawie i jej okolicach, [Warszawa 1873], s. 79.
  2. Przewodnik po Warszawie i jej okolicach, [Warszawa 1873], s. 79.
 


Do g鏎y