Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim


Romuald Gutt

Data i miejsce urodzenia: 6 lutego 1888 r., Warszawa
Data i miejsce 鄉ierci: 3 wrze郾ia 1974 r.
Nagrobek: bd.
Lokalizacja grobu: kw. 6

Studia architektoniczne uko鎍zy w 1908 r. w Szkole Technicznej w Winterthur.

Do Polski przyjecha w 1908 r. Pierwsze kroki stawia pod okiem takich s豉w jak Czes豉w Przybylski czy (od 1913 r.) J霩ef Ga喚zowski. Wida by豉 to dobra szko豉, gdy w 1910 r. Gutt wygra konkurs na projekt pawilonu polskiego na Wystaw Jubileuszow w Rzymie.

Dzia豉lno嗆 architektoniczn na dobre rozpocz掖 dopiero po odzyskaniu niepodleg這軼i i trzeba przyzna, 瞠 nie by這 chyba dziedziny architektury, w kt鏎ej by nie tworzy (dotyczy to r闚nie okresu powojennego). Obok plan闚 przebudowy pa豉c闚 (np. w Nieborowie), Gutt projektowa w闚czas ko軼io造, uzdrowiska, domy mieszkalne i gmachy u篡teczno軼i publicznej (w tym poczty, szko造 i p造walnie) oraz ca貫 za這瞠nia urbanistyczne (np. plan odbudowy i regulacji Sochaczewa).

W 1915 r. wraz z Franciszkiem Krzywd-Polkowskim za這篡 w Warszawie Kolegium Sztuk Zdobniczych, pierwsz szko喚 sztuki zdobniczej w Polsce. W nast瘼nych latach wyk豉da architektur krajobrazu w Szkole G堯wnej Gospodarstwa Wiejskiego. W 1938 r. zosta mianowany profesorem nadzwyczajnym Akademii Sztuk Pi瘯nych w Warszawie.

W czasie okupacji w陰czy si w akcj tajnego nauczania (wyk豉dy na warszawskiej ASP i w Szkole Budowlanej). Jednocze郾ie dzia豉 w Pracowni Urbanistycznej Miasta Warszawy, opracowuj帷ej plany powojennej odbudowy i przebudowy stolicy.

Po II wojnie 鈍iatowej bra udzia w organizowaniu Wydzia逝 Architektury Politechniki Warszawskiej, kt鏎ego zreszt by pierwszym dziekanem oraz reaktywowaniu warszawskiej Akademii Sztuk Pi瘯nych. W 1946 r. zosta mianowany profesorem zwyczajnym Politechniki Warszawskiej, a w 11 lat p騧niej - profesorem Akademii Sztuk Pi瘯nych i kierownikiem tamtejszej Katedry Projektowania Og鏊nego.

Jego dzia豉lno嗆 w zakresie projektowania oraz kszta販enia nowych pokole architekt闚 by豉 wielokrotnie nagradzana m.in. Nagrod Pa雟twow I stopnia, Nagrod Ministerstwa Kultury (1963 r.), a przede wszytkim pierwsz Honorow Nagrod SARP w 1966 r. W jej (nieco patetycznym) uzasadnieniu czytamy:

"Architekt Romuald Gutt w swej tw鏎czej architektonicznej dzia豉lno軼i, w r騜nych jej przejawach, w dzie豉ch i projektach s逝篡 post瘼owym ideom spo貫cznym. Jego dzie豉, proste i celowe, wyra瘸j humanistyczne tre軼i zada architektury oraz trosk o warto嗆 鈔odowiska przyrodniczego. T ide jako zasadnicz postaw w pracy architekta zaszczepia m這dym pokoleniom w swej wieloletniej pracy dydaktycznej. Jego dzia豉lno嗆 tw鏎cza, spo貫czna i dydaktyczna jest trwa造m wk豉dem w dorobek kultury polskiej."1

Sam Gutt cz瘰to bra udzia w konkursach. Jeszcze przed 1939 r. uzyska w nich 25 nagr鏚, w tym a 16 pierwszych.

Opr鏂z dzia豉lno軼i projektowej i pedagogicznej Gutt znajdowa czas na aktywne uczestnictwo w r騜nych stowarzyszeniach. By wi璚 cz這nkiem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przesz這軼i, Ko豉 Architekt闚, Towarzystwa Urbanist闚 Polskich, a tak瞠 jednym z za這篡cieli Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej. Po II wojnie 鈍iatowej zosta r闚nie honorowym cz這nkiem Polskiej Akademii Nauk.

Tw鏎czo嗆 Romualda Gutta przesz豉 ciekaw ewolucj od tradycyjnych form "stylu dworkowego" ku nowoczesnemu modernizmowi. Jej pocz徠kiem by豉 wspomniana wygrana w konkursie w 1910 r. Owa pierwsza praca (w formie wiejskiego dworu) otworzy豉 Guttowi drog do kariery i zapewni豉 wiele zam闚ie w豉郾ie na dwory, wiejskie wille, lecz tak瞠 odbudow zniszczonych podczas pierwszej wojny wsi czy budow "typowych" gaj闚ek, le郾icz闚ek, urz璠闚 gminnych i urz璠闚 w ma造ch miasteczkach. Z czasem jednak Gutt sk這ni si raczej ku prostym, geometrycznym formom modernizmu i w w豉郾ie w tym stylu powsta這 najwi璚ej jego prac.

Jeszcze przed II wojn 鈍iatow Gutt 篡wo interesowa si zagadnieniami architektury krajobrazu, czego 鈍iadectwem by造 liczne projekty za這瞠 parkowych (m.in. wsp鏊nie z Alin Scholz w l. 1935-1938 otoczenia dworku Pi連udskich w Zu這wie). Po 1945 r. te do鈍iadczenia przysz這 mu wykorzysta w smutnym zadaniu opracowania za這瞠 cmentarzy i pomnik闚 ofiar wojennego szale雟twa (na Woli w Warszawie, w Palmirach, Wawrze, P這cku, O鈍i璚imiu, Majdanku). Potem projektowa przede wszytkim gmachy instytucji pa雟twowych.

Wiele projekt闚 Gutta by這 owocem wsp馧pracy z innymi architektami m.in. J霩efem Jankowskim, Rudolfem 安ierczy雟kim, Franciszkiem Krzywda-Polkowskim.

Jako wielbicielka architektury eklektycznej i historycznej, jestem by mo瞠 ma這 wra磧iwa na modernizm Gutta. Pozwol sobie jednak przytoczy jego m康re s這wa, s這wa, kt鏎e powinni mie w pami璚i wszyscy architekci, bez wzgl璠u na epok czy zami這wania artystyczne.

"Pami皻a winni鄉y, 瞠 tworzymy warto軼i nieprzemijaj帷e, dzie豉 kt鏎e nas prze篡j - a to zobowi您uje. Pami皻a musimy r闚nie, 瞠 to my chat tworzymy, ale 瞠 i ta chata nas tworzy. Tym samym bierzemy udzia w kszta速owaniu cz這wieka, tworz帷 mu to 鈔odowisko, te kulisy dla 篡cia. To wymaga od nas g喚bokiej wnikliwo軼i w 篡cie ludzkie i umi這wania cz這wieka. Muzyk mo瞠 dzie豉 swe poprawia. Malarz lub rze嬌iarz zniszczy. Nasze stoi i sta b璠zie. Architekt nie mo瞠 improwizowa. on w豉軼iwie powinien by nieomylny. Bo cz這wiek mo瞠 b陰dzi, ale b喚du mu utrwala nie wolno."2

Prace w Warszawie

  • Szko豉 Rzemios i Gospodarstwa Domowego ul. G鏎no郵御ka 31/Rozbrat 26 (l. 1919-1926)
  • kolonie dom闚 jednorodzinnych na 皋liborzu (przede wszystkim ul. Czarnieckiego i Pl. S這neczny; l. 1922-1925)
  • Szko豉 Nauk Politycznych przy ul. Wawelskiej (l. 1926 - 1931)
  • Warszawska Szko豉 Piel璕niarstwa przy ul. ul. Cha逝bi雟kiego 2 r鏬 Koszykowej (tzw. Cepelek; l. 1927-1928)
  • willa w豉sna ul. Heine-Wro雟kiego 5 (l. 1926-1928)
  • siedziba Zak豉du Ubezpiecze Pracownik闚 Umys這wych (od 1935 r. ZUS, obecnie szpital im. Or這wskiego) ul. Czerniakowska 231 Ksi捫璚a r鏬 Rozbrat (razem z J霩efem Jankowskim; l. 1927-1931)
  • dom Funduszu Kwaterunku Wojskowego ul. Koszykowa 79a r鏬 Al. Niepodleg這軼i 245 (wsp鏊nie z J霩efem Jankowskim; l. 1931-1933)
  • szko豉 Gimnazjum 疾雟kiego Fundacji im. W. Szachtmajerowej przy ul. Bia這brzeskiej r鏬 Radomskiej (l. 1931-1933)
  • gmach G堯wnego Urz璠u Statystycznego przy ul. Wawelskiej (l. 1948-1954)
  • Instytut Biologii na Polu Mokotowskim (l. 1951-1952)
  • gmach ambasady Chi雟kiej Republiki Ludowej (l. 1956-1959)
  • pomnik-ruiny wi瞛ienia "Pawiak" (1963 r.)

© Sowa
26.12.2008

Przepisy

  1. Profesor Romuald Gutt, "Architektura" 1966, nr 12, s. 532.
  2. Z przem闚ienia dzieka雟kiego w Lublinie w 1945 r. Podaj za: Profesor Romuald Gutt, "Architektura" 1966, nr 12, s. 532.

毒鏚豉

  • Profesor Romuald Gutt, "Architektura" 1966, nr 12, s. 532.
  • Kronika tw鏎czo軼i Romualda Gutta, "Architektura" 1966, nr 12, s. 533-536.
 


Do g鏎y