Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim


Jerzy Hryniewiecki

Data i miejsce urodzenia: 21 kwietnia 1908 r., Dorpat (Estonia).
Data i miejsce 鄉ierci: 26 sierpnia 1988 r., Warszawa
Nagrobek: bd.
Lokalizacja grobu: kw. 150

Jerzy Hryniewiecki by synem znanego botanika, Boles豉wa i Janiny z d. Ko幡iewskiej.

Dzieci雟two sp璠zi w Estonii. Do Polski przyby w 1919 r. i zamieszka z rodzin w Brwinowie k. Warszawy. Ucz瘰zcza do znakomitego warszawskiego liceum im. Stefana Batorego. Od 1926 r. studiowa (z przerw na s逝瘺 wojskow w l 1920-1921) na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, kt鏎y uko鎍zy w 1935 r.

Jeszcze w czasie studi闚, jak sam wspomina, nie mog帷 doczeka si prawdziwych realizacji, zajmowa si grafik u篡tkow wykonuj帷 plakaty i reklamy (np. Targ闚 Wschodnich w 1930 r.), a w 1928 r zaprojektowa charakterystyczny znaczek z 簑brem dla Ligii Ochrony Przyrody.

Zanim jednak podj掖 samodzieln dzia豉lno嗆 architektoniczn odby liczne podr騜e m.in. do Anglii, Austrii, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Norwegii, Rumunii, Szwecji, W這ch oraz kraj闚 Bliskiego Wschodu (uczestniczy m.in. w opracowaniu plan闚 po逝dniowej dzielnicy Rzymu i pracach wykopaliskowych w Libii). Po powrocie do kraju zosta asystentem w pracowni Rudolfa 安ierczy雟kiego (Katedra Projektowania Budynk闚 Miejskich Politechniki Warszawskiej), gdzie m.in. kierowa budow Urz璠u Patentowego w Warszawie.

W wrze郾iu 1939 r. jako oficer artylerii walczy na terenie Bor闚 Tucholskich i bra udzia w obronie Warszawy. Po kapitulacji znalaz si w obozie jenieckim w Spittal nad Draw, a potem w Woldenbergu. W trudnej rzeczywisto軼i obozowej nie pozwoli sobie jednak na bierno嗆, bra udzia w organizowaniu akcji o鈍iatowej i 篡cia kulturalnego, a w mi璠zy czasie pod okiem znanego archeologia Kazimierza Micha這wskiego uczy si... hieroglif闚1.

Do Warszawy wr鏂i ju w lutym 1945 r. i od razu w陰czy si w dzie這 odbudowy miasta i kraju. Zosta bowiem kierownikiem pracowni urbanistycznej "Warszawa Po逝dnie" w Biurze Odbudowy Stolicy. W p騧niejszych latach piastowa m.in. funkcje naczelnego architekta Centralnego Zarz康u Biur Projektowych Przemys逝 (l. 1949-1953)

W 1949 r. po 鄉ierci Franciszka Krzywdy-Polkowskiego obj掖 kierownictwo Katedry Projektowania Architektury Krajobrazu na Politechnice Warszawskiej, a w 1955 r. zosta mianowany profesorem nadzwyczajnym w Katedrze Projektowania Architektury Przemys這wej tej uczelni. Wyk豉da r闚nie w Wy窺zej Szkole In篡nierskiej w Szczecinie i Pa雟twowej Wy窺zej Szkole Sztuk Plastycznych Gda雟ku, a tak瞠 na wy窺zych uczelniach w Chinach, Stanach Zjednoczonych, Anglii, Iraku.

Jerzy Hryniewiecki by autorem niewielu budowli, ale ka盥a z nich na sta貫 wpisa豉 si do dziej闚 architektury lub sta豉 si symbolem miasta, gdzie j wystawiono. Mowa przede wszytkim o stadionach sportowych zw豉szcza Stadionie X-lecia Manifestu Lipcowego w Warszawie2 czy prawdziwie "kosmicznej" hali sportowo-widowiskowej Spodek w Katowicach (wsp鏊nie z Maciejem Gintowtem i Maciejem Krasi雟kim; l. 1961-1971). W swoich czasach szczytem nowoczesno軼i by te budynek Supersamu w Warszawie, niepotrzebnie rozebrany w 2006 r.3

Z kolei w ramach obowi您k闚 w Biurze Projekt闚 Przemys這wych wsp馧uczestniczy w odbudowie i rozbudowie zak豉d闚 Cegielskiego w Poznaniu, Huty Bieruta w Cz瘰tochowie, Fabryki Samochod闚 Osobowych na 疾raniu w Warszawie czy Fabryki Samochod闚 Ci篹arowych w Lublinie.

Drugi obszar dzia豉lno軼i Hryniewieckiego to wystawiennictwo. Zaprojektowa on m.in. wstrz御aj帷 wystaw "Warszawa oskar瘸" (Muzeum Narodowe w Warszawie, 1945 r.), propagandow "Wystaw Ziem Odzyskanych" (Wroc豉w, 1948 r.), wystawy gospodarcze w Moskwie (1949 r.), Pekinie i Szanghaju (1951).

Jeszcze przed II wojn 鈍iatow bra udzia w licznych konkursach architektonicznych np. na regulacj Mokotowa czy opracowanie wn皻rz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, restauracji Cafe Club przy Nowym 安iecie w Warszawie, pawilon闚 polskich na wystawy w Pary簑 i Nowym Jorku.

Jerzy Hryniewiecki udziela si r闚nie poza architektur: od 1947 r. by cz這nkiem Pa雟twowej Rady Ochrony Przyrody, w 1957 r. i 1961 r. pos貫m na sejm, a w l. 1957-1961 cz這nkiem sejmowej komisji budownictwa.

Za sw dzia豉lno嗆 otrzyma liczne odznaczanie m.in. order "Sztandaru Pracy" II klasy, Krzy Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), a za Stadion X-lecia Nagrod Pa雟twow I stopnia.

皋naty by z Alin z d. Stanis豉wsk.

Prace w Warszawie

  • Stadion X-lecia (wsp鏊nie z Markiem Leykamem i Czes豉wem Rajewskim; l. 1953-1955; w jego miejscu powstaje Stadion Narodowy)
  • Supersam (wsp鏊nie z Ew i Maciejem Krasi雟kimi; zburzony w 2007; l. 1959-1962 r.)

© Sowa
27.12.2008

Przypisy

  1. S. Starzewski, Jerzy Hryniewiecki, "Tygodnik Kulturalny" 1966, nr 22, s. 3.
  2. Stadion, planowany jako miejsce masowych imprez partyjno-sportowych, w pe軟i by wykorzystany tylko kilka razy. Od upadku PRL funkcjonowa tam bazar (Jarmark Europa), kt鏎y przyczyni si do znacznej dewastacji zar闚no samego stadionu, jak i ca貫go za這瞠nia. Obecnie (2008 r.) z okazji Euro 1212 ca造 teren jest niwelowany pod budow nowego Stadionu Narodowego, kt鏎y ma pomie軼i 55 ty os鏏 (Stadion X-lecia mia 71 tys. miejsc).
  3. W jego miejsc dot康 (czyli do listopada 2008 r.) nie wystawiono 瘸dnego budynku.

毒鏚豉

  • S. Staszewski, Jerzy Hryniewiecki, "Tygodnik Kulturalny" 1966, nr 22, s. 3.
  • cykl artyku堯w K. Czertowskiego w "Brwinowskim ABC" 2004, nr 5, 6, 7, 8.
 


Do g鏎y