title>Cmentarz Pow您kowski (Stare Pow您ki) w Warszawie - Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim - Czes豉w Przybylski
 

Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim


Czes豉w Przybylski

Data i miejsce urodzenia: 19 maja 1880 r., Warszawa
Data i miejsce 鄉ierci: 14 stycznia 1936 r.
Nagrobek: bd.
Lokalizacja grobu: kw. 198

Urodzi si jako syn lekarza Czes豉wa i Zofii z Kruszewskich.

Uko鎍zy warszawsk Szko喚 Realn, a nast瘼nie w l. 1900-1904 studiowa architektur na Politechnice Warszawskiej. Nauk kontynuowa m.in. w Pary簑, Karlsruhe, Wiedniu jednocze郾ie praktykuj帷 u lokalnych architekt闚. Podr騜owa tak瞠 do W這ch, Holandii i Anglii.

Do Warszawy powr鏂i w 1909 r. i pocz徠kowo realizowa niewielkie zlecenia: a to teatrzyk rozrywkowy na Bagateli, a to dekoracja Doliny Szwajcarskiej czy pasa簑 Luksmburga przy ul. Senatorskiej 29 (nie istnieje). Zreszt nawet w p騧niejszych latach, kiedy s豉wa Przybylskiego jako architekta by豉 ugruntowana, zajmowa si r闚nie tak ma這 "presti穎wymi" zleceniami jak projekt posadzki Rynku Starego Miasta w Warszawie (1912 r.).

Od 1918 r. prowadzi wyk豉dy na Politechnice Warszawskiej, przerwane w 1920 r. z powodu wojny polsko-bolszewickiej, w kt鏎ej zreszt Przybylski walczy w oddziale Artylerii Zenitowej. Po zako鎍zeniu dzia豉 wojennych wr鏂i do pracy dydaktycznej na Politechnice Warszawskiej, gdzie a do 鄉ierci kierowa Katedr Architektury Monumentalnej, a w l. 1927-1929 by dziekanem wydzia逝 architektury. W 1931 r. zosta mianowany profesorem tej uczelni.

W swoim pracowitym 篡ciu znajdywa te czas na dzia豉lno嗆 w Radzie Sztuk Pi瘯nych przy Ministerstwie Kultury i Sztuki, Komisji Budowy Biblioteki Jagiello雟kiej, Budowy Gmachu Muzeum Narodowego, odbudowy Zamku Kr鏊ewskiego na Wawelu, odbudowy 疾lazowej Woli. Nale瘸 r闚nie do Akademii Nauk Technicznych, Wydzia逝 Konserwatorskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przesz這軼i oraz wielokrotnie pe軟i funkcj prezesa Warszawskiego Ko豉 Architekt闚. W 1934 r. wsp馧tworzy Stowarzyszeni Architekt闚 Rzeczypospolitej Polskiej.

Czes豉w Przybylski projektowa budowle monumentalne, a 瞠 jednocze郾ie interesowa si akustyk nic zatem dziwnego, 瞠 spod jego r瘯i wyszed projekt niejednego teatru. Na pocz徠ku drugiej dekady XX w. powsta這 najbardziej znane dzie這 Przybylskiego, kt鏎e utorowa這 mu drog do s豉wy i miejsca w historii architektury. Na prze這mie 1912/1913 r. w rekordowym tempie wybudowano nowoczesny Teatr Polski przy ul. Karasia. W nast瘼nych latach powsta Teatr Nowoczesny przy ul. Jasnej r鏬 Nowosiennej (dzi Sienkiewicza), Teatr Miejski w Kaliszu i teatr "Studio" dla zespo逝 Stanis豉wy Wysockiej w Kijowie. W okresie mi璠zywojennym budowa obiekty przemys這we (fabryka czekolady Fruzi雟kiego przy ul. Chocimskiej, 1928 r.), rz康owe, mieszkania i wille (m.in. w Konstancinie czy na Saskiej K瘼ie), zaprojektowa r闚nie nowoczesny Dworzec G堯wny.

Pewne wyobra瞠nie o aktywno軼i i talencie Czes豉wa Przybylskiego daje r闚nie liczba 13 pierwszych nagr鏚 uzyskanych w 38 konkursach, w kt鏎ych bra udzia w l. 1907-1935.

Odznaczony zosta Z這tymi Medalami na Mi璠zynarodowych Wystawach w Pary簑 (1925 r. ) i Budapeszcie oraz Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1919 r.

Jego przyjaciel Kazimierz To陶oczko, tak podsumowa tw鏎czo嗆 Przybylskiego:

"Przybylski" by jednak cz這wiekiem 豉du. umiar i poczucie harmonii by造 cech najistotniejsz zar闚no w jego tw鏎czo軼i, jak i w 篡ciu: poszukiwanie harmonii cel闚 i 鈔odk闚 nie w formach, a poprzez formy. najpowa積iejsza jego zdobycz, wywiezion ze studi闚 na zachodzie, by這, pr鏂z doskona貫go opanowania formy, poczucie zupe軟ej nieistotno軼i form ustalonych. podej軼ie do architektury od strony cz這wieka, nie od doktryny. ta "ludzko嗆" sztuki przybylskiego, tak na wskro europejska, tak zasadniczo r騜na od "pryncypialno軼i" wschodniej, tak g喚boko obca wszelkiej doktrynie, wszelkiemu zak豉maniu - jest bodaj jej cech najwa積iejsz."1

Dzie豉 Przybylskiego by造 funkcjonalne i przemy郵ane a zarazem estetyczne i 鈍ietnie wkomponowane w otoczenie, czego brak wielu chwalonym wsp馧cze郾ie inwestycjom. Ot, np. przygotowanie projektu Dworca G堯wnego przy Al. Jerozolimskich poprzedzi造 wnikliwe studia, d捫帷e do maksymalnego dopasowania budowli tak do kszta速u dzia趾i, jak i s御iedniej zabudowy. Architekt stara si, aby dworzec nie dominowa nad okolic, nie razi swoim wygl康em czy rozmiarami, ale aby stanowi logiczny element, wyznaczaj帷y kszta速 nowego centrum miasta2.

皋naty by z R騜 z Andrycz闚, z kt鏎 mia syn闚: Wojciecha (1915-?; nawigator RAF w czasie II wojny 鈍iatowej, architekt) i Andrzeja (1920-1989; ekonomista).

Po鄉iertnie zosta odznaczony Krzy瞠m Komandorskim Orderu Polonia Restituta.

Prace w Warszawie

© Sowa
16.05.2009

Przypisy

  1. K. To陶oczko, Pisa o Przybylskim jest to pisa histori prze這mu w architekturze polskiej [w:] "Architektura i Budownictwo" 1936, Nr specjalny 8-10, s. 245 podaj za: G. Jonkajtys-Luba, Czes豉w Przybylski, (Architektura i Architekci 安iata Wsp馧czesnego), Warszawa 1996, s. 8.
  2. G. Jonkajtys-Luba, op. cit., s. 20-21.

    Tu warto zreszt podkre郵i dba這嗆 samych w豉dz miasta o jego estetyk: podstawowym i nieodwo豉lnym zastrze瞠niem w konkursie na budow Domu Funduszu Kwaterunku Wojskowego (tzw. "Dom bez Kant闚") by這 wkomponowanie go w zabudow Krakowskiego Przedmie軼ia i Pl. Saskiego (dzi. J. Pi連udskiego). - G. Jonkajtys-Luba, op. cit., s. 20.


Do g鏎y