Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim


Oskar Sosnowski

Data i miejsce urodzenia: 6 pa寮ziernika 1880 r., Petersburg
Data i miejsce 鄉ierci: 24 wrze郾ia 1939 r., Warszawa
Nagrobek: bd.
Lokalizacja grobu: kw. 88

Urodzi si jako syn geografa Paw豉 i Ewy Klaudii z d. Po幡iak.

W l. 1898-1902 studiowa na Wydziale In篡nieryjno-Budowlanym w Instytucie Politechnicznym w Warszawie.

Po studiach pracowa m.in. w wydziale architektonicznym zarz康u Kolei Warszawsko-Wiede雟kiej oraz w pracowni J霩efa Piusa Dzieko雟kiego. Jednocze郾ie dzia豉 w Wydziale Konserwatorskim Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przesz這軼i oraz warszawskim Kole Architekt闚.

Od 1906 r. bra udzia w konkursach architektonicznych oraz wystawach. Jego zainteresowania dotyczy造 g堯wnie budynk闚 mieszkalnych i sakralnych, w kt鏎ych stara si 陰czy elementy typowe dla lokalnego budownictwa z nowoczesnymi tendencjami w architekturze.

W豉sn praktyk rozpocz掖 w 1909 r. w豉郾ie dzi瘯i wygranej w jednym z konkurs闚. Wtedy to uzyska pierwsz nagrod za projekt ko軼io豉 Niepokalanego Pocz璚ia NMP przy ul. Gr鎩eckiej (Pl. Narutowicza), b璠帷y nowoczesnym nawi您aniem do sztuki roma雟kiej.

W 1914 r. zosta mianowany profesorem w lwowskiej Szkole Architektonicznej, lecz prac pedagogiczn przerwa wybuch wojny, a sam Sosnowski zosta zmobilizowany do armii rosyjskiej.

Do Polski wr鏂i w 1918 r. W l. 1918-1919 kierowa Kursem Odbudowy w Ministerstwie Rob鏒 Publicznych. Od 1919 r. (z przerw w czasie wojny polsko-bolszewickiej, w kt鏎ej bra udzia) wyk豉da histori architektury na Politechnice Warszawskiej. Z jego inicjatywy w 1922 r. utworzono na tej uczelni Zak豉d Architektury Polskiej. Pocz徠kowo dzia豉lno嗆 Zak豉du obejmowa豉 inwentaryzacj i pomiary architektury ludowej (m.in. Podhala, Huculszczyzny, Kurpi i okolic υwicza) oraz monumentalnej (m.in. Warszawy, Szyd這wa, Zamo軼ia), z czasem jednak sta si jedyn w Polsce instytucj interdyscyplinarn prowadz帷 systematyczne badania z historii architektury, a do grona uczni闚 i wsp馧pracownik闚 Sosnowskiego nale瘸 m.in. Jan Zachwatowicz, zas逝穎ny przy odbudowie Warszawy.

Oskar Sosnowski by wsp馧za這篡cielem Towarzystwa Urbanist闚 Polskich (1923 r.).

Sam zreszt 篡wo interesowa si problemem regulacji miast, czego wyrazem s m.in. jego projekty nowej organizacji plac闚 Warszawy (1927 r. - Pl. Saski / J. Pi連udskiego, 1928 - Pl. Teatralny; 1937 - Pl. Bankowy) czy Czerniakowa (1921 r., cz窷ciowo uwzgl璠niony w planach miejskich). By te autorem nowatorskiej rozprawy pt. Powstanie, uk豉d i cechy charakterystyczne sieci ulicznej na obszarze Wielkiej Warszawy, kt鏎a w 1925 r. przynios豉 mu tytu doktora nauk technicznych Akademii Sztuk Pi瘯nych w Krakowie.

Bezpo鈔ednio po I wojnie 鈍iatowej jego projekty ogranicza造 si g堯wnie do konserwacji i przebudowy konkretnych budynk闚. W okresie mi璠zywojennym powsta這 wiele plan闚 przebudowy lub budowy, ale g堯wnie obiekt闚 sakralnych na prowincji. Sosonowski nadal bra r闚nie udzia w konkursach, cho ju z mniejszym sukcesami.

Zainicjowa te wiele wydawnictw m.in. seri Studia do dziej闚 Sztuk w Polsce (od 1929 r.) oraz czasopisma "Biuletyn Naukowy" (od 1932 r., potem przekszta販ony w "Biuletyn Historii Sztuki i Kultury"). W ramach popularyzowania wiedzy w 1939 r. wyg豉sza w Polskim Radiu pogadanki na temat kultury i sztuki polskiej.

Opr鏂z architektury Oskar Sosnowski uprawia te muzyk, rysunek oraz rze嬌. Zreszt ju w 1932 r. jego dorobek zosta zaprezentowany w "Zach璚ie", a i po II wojnie by pokazywany w salach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Oskar Sosnowski by niew徠pliwie niezwyk陰 osob. Chocia sam wystawi niewiele budynk闚, to bez jego pracy polska architektura drepta豉by w miejscu, a bez pomiar闚 warszawskich zabytk闚 nie by這by po prostu czego odbudowywa1. Trafn zapewne charakterystyk architekta przekaza Adam Mi這b璠zki, wed逝g kt鏎ego Sosnowski godzi:

"(...) sprzeczne, zdawa這by si, elementy: empiryzm z mistyk, przyrodniczy determinizm z symbolizmem, tradycyjny katolicyzm i panteizm, nacjonalizm z tolerancj, historyzm z secesj, a p騧niej aspiracjami modernistycznymi, 軼is陰 wiedz in篡niersk z humanizmem i (...) obiektywizm badacza z pasj tw鏎cz"2.

W uznaniu jego zas逝g zosta odznaczony Krzy瞠m Komandorskim Order Odrodzenia Polski (Polonia Restituta).

皋naty by z W豉dys豉w J霩ef Rzodkiewicz, z kt鏎 mia syn闚: Jerzego; Stanis豉wa (architekta), Oskara Jerzego (studenta architektury). Dwaj ostatni zgin瘭i podczas powstania warszawskiego.

W czasie obl篹enia 1939 r. zamieszka w gmachu Wydzia逝 Architektury, aby opiekowa si zbiorami naukowymi. Tam te zgin掖 od od豉mka pocisku.

Prace w Warszawie

  • ko軼i馧 Niepokalanego Pocz璚ia NMP parafii 鈍. Jakuba (l. 1910-1939)

Prace plastyczne

© Sowa
26.12.2008

Przepisy

  1. Inna rzecz, 瞠 i tak odbudowano ma造 procent z tego, co przetrwa這, a cz窷 zniszczono w ramach budowy stolicy socjalistycznego pa雟twa.
  2. Podaj za: J. Roguska, has這: Sosnowski Oskar Wiktor [w:] Polski S這wnik Biograficzny. T. 40, Soczy雟ki Karol - Sowi雟ki Ignacy, Krak闚 2000-2001, s. 591.

毒鏚這 ilustracji

  • Oskar Sosnowski : tw鏎czo嗆 plastyczna : katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, 26 czerwca - 20 sierpnia 1995 r., Warszawa 1995.

    Przedstwione wy瞠j rysunki, rze嬌y i wycinanki Oskara Sosnowskiego znajduj si w depozycie w Muzeum Narodowym w Warszawie.

 


Do g鏎y