Povoskoviana, czyli powązkowskie różności


Bibliografia Starych Powązek

  1. Cmentarz Powązkowski w Warszawie : materiały inwentaryzacyjne. T. 1-3, oprac. A. i B. Biernatowie, Warszawa 1980-1994.

    Owoc ciężkiej i jakże potrzebnej pracy studentów oraz wykładowców Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Zawiera wyczerpujący wstęp poświęcony dziejom nekropolii (nawiązujący do pracy Stanisława Szenica, ale podający również kilka dodatkowych faktów), analizę istniejących źródeł do historii cmentarza oraz archiwalne plany nekropolii.

  2. Cmentarz Powązkowski w Warszawie, [red. nauk. J. Durko, W. Fijałkowski, H. Szwankowska], Warszawa 2002. [25 zł]
  3. M. Dubrowska, A. Sołtan, Powązkowskie medaliony i plakiety portretowe, Warszawa 1992.
  4. H. Faryna-Paszkiewicz, P. Paszkiewicz, Aleja Zasłużonych : Cmentarz Powązkowski, Warszawa 1992.
  5. F.R., Armia polska na cmentarzu Powązkowskim, "Tygodnik Ilustrowany" 1906, nr 44, s. 362-364.
  6. W. Jeziorowski, Album Powązek. Cz. 1, Warszawa 1915.

    Pierwsza, po dziele Kazimierza W. Wójcickiego poważniejsza praca o Starych Powązkach. Zawiera spisy zmarłych (zasłużonych) z podaniem kwater (w tym informacje o grobach zaniedbanych lub przeznaczonych do sprzedania). Cennym elementem są fotografie i rysunki wybranych nagrobków. Niestety ukazał się tylko jeden tom.

  7. K. Klimek, Powązki : przewodnik po cmentarzu, Warszawa 1948.
  8. M. Kielarski, Powązki : miasto umarłych : (ilustrowany encyklopedyczny przewodnik po cmentarzu), [Warszawa 1951]

    Z pozoru jest to kolejny słownik biograficzny, lecz wyjątkowo ważny. Powstał bowiem w wyniku inwentaryzacji cmentarza przeprowadzonej przez autora w czasie II wojny światowej.

    Praca, w formie maszynopisu, zachowana jest w dwóch (co najmniej) egzemplarzach: w Archiwum Państwowym m.st. Warszawy (zawiera ok. 250 zdjęć) i w Bibliotece Muzeum Narodowego w Warszawie (wydanie pośmiertne z 1971 r. z zaledwie kilkoma fotografiami).

  9. T. Kikta , Informacja o grobach osób związanych z farmacją pochowanych w latach 1832-1984 na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa 1984.
  10. T. Kikta , Nekropol farmaceutyczny : Cmentarz Powązkowski w Warszawie, Warszawa 1985.
  11. J. Łazarkiewicz, Cmentarz Powązkowski : panteon chwały narodowej 1790 - 1970, Warszawa 1970.

    Drugi (po pracy Mariana Kielarskiego) tak obszerny zbiór biogramów osób pochowanych na Starych Powązkach. Niestety nigdy nie został opublikowany, lecz stanowił podstawę dla przewodników wydanych przez Komitet Powązkowski. Cztery tomy maszynopisu powielonego znajdują się m.in. w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy, oryginał podobno w bibliotece Archiwum Państwowego m.st. Warszawy.

  12. M. Matusiak, Tatrzański Szlak na Powązkach, Zakopane ; Warszawa 2010. Edycja elektroniczna.
  13. M. Moczulski, W. Wojasiewicz, Stacya Stare Powązki : w hołdzie kolejarzom "wiedenki", Warszawa 2011.
  14. Nasza pamięć... : 25 lat Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami, Warszawa 1999. [10 zł]
  15. M. Orłowicz, Przewodnik po cmentarzach warszawskich z planem Powązek, cmentarza ewangelickiego i żydowskiego, Warszawa 1921.
  16. Powązki : pamiątka z Dnia Zadusznego 2 listopada 1915 roku, [wyd. B. Karyłowski], Warszawa 1915.

    Niewielka broszurka, z której dochód miał być przeznaczony częściowo na pomnik Jana Kilińskiego. Zawiera biogram "szewca-pułkownika", notkę o Pieciu Poległych, kilka wierszy patriotyczno-cmentarnych i na końcu spis kilkudziesięciu nazwisk (głównie bojowników o niepodległść Polski).

  17. Przewodnik po cmentarzu Powązkowskim, oprac. pod redakcją W. K. Zielińskiego, Warszawa 1889.

    Wydano tylko jeden cieniutki zeszycik, zawierający głównie wstęp, opracowany zresztą dość bezkrytycznie na podstawie pracy Kazimierza W. Wójcickiego.

  18. Przewodnik po Powązkach, Toarzystwo Nauczycieli Polskich Szkół Elementarnych. Koło Warszawskie, Warszawa 1915.

    Niewielka, kieszonkowa publikacja zawiera podstawowe infromacje o cmentarzu, plan i omówienie grobów (wyłącznie osób zasłużonych dla polskiej historii i kultury). Jej autorką była Stefania Sempołowska (reedycja tej pracy w: S. Sempołowska, Publicystyka społeczna, Warszawa 1960, s. 57-74).

  19. Przewodnik po Powązkach : [dodatek do "Koła" z 1 listopada 1906 r.], Warszawa 1906.

    Broszurka zawierająca ciekawy plan cmentarza (zob. Plany) oraz spis zasłużonych wraz z podaniem numerów kwater.

  20. T.M. Rudkowski, Cmentarz Powązkowski w Warszawie : panteon polski, (Nasze Pamiątki i Krajobrazy), Wrocław 2006.

    Książka obala kilka mitów z "powązkologii", ale zawiera również liczne "literówki", niedopowiedzenia, uogólnienia, a czasem całkiem błędne informacje (dotyczy to zwłaszcza dat). Czytać ostrożnie!

  21. S. Sempołowska, Przewodnik po Powązkach, Wyd. 3, Warszawa 1934.
  22. Z. Strzałkowski, M. Walecki, Przewodnik po cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, Warszawa 1976.
  23. Z. Strzałkowski, M. Walecki, Przewodnik po cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, Wyd. 2, Warszawa 1978.
  24. Z. Strzałkowski, M. Walecki, Przewodnik po cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, Wyd. 3, Warszawa 1982.
  25. S. Szenic, Cmentarz Powązkowski : zmarli i ich rodziny: T. 1 (1790-1850), 2 (1851-1890), 3 (1891-1918), Warszawa 1979-1983.

    Lektura obowiązkowa! Nawiązuje do publikacji Kazimierza W. Wójcickiego tzn. (jak wskazuje tytuł) jest słownikiem biograficznym, a nie monografią cmentarza. Tym niemniej zawiera naprawdę dobry wstęp historyczny oraz zdjęcia nagrobków dokumentujące stan cmentarza w l. 70-80-tych XX w.

  26. Umarli... znajomi... kochani... : Powązki 1790-1990 w poezji i prozie, [wybór i opracowanie tekstów: B. Olszewska, H. Szwankowska, J. Waldorff], [Warszawa 1990].
  27. J. Waldorff, Za bramą wielkiej ciszy : dwieście lat dziejów Powązek, Warszawa [1990]. [5 zł]
  28. J. Waldorff [i in.], Cmentarz Powązkowski w Warszawie, Warszawa 1982.
  29. J. Waldorff [i in.], Cmentarz Powązkowski w Warszawie, Wyd. 2., uzup. i rozsz., Warszawa 1984.
  30. K. Witkowska, Powązki - mówiące kamienie : inskrypcje nagrobne na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, Kraków 2009.

    Efekt mrówczej, wieloletniej pracy, wykonywanej mimo nieżyczliwości "osób trzecich". Osobom zainteresowanym polecam nabycie publikacji p. Witkowskiej, po pierwsze dlatego, że korzystanie z elektronicznej bazy inskrypcji (na CD) jest szalenie wygodne, a po drugie - aby jakoś docenić ogromny trud, jaki autorka włożyła w zebranie tych materiałów :)

  31. W.K. Wójcicki, Cmentarz Powązkowski pod Warszawą. T. 1-3, Warszawa 1855-1858.
  32. E. Wrocki, Nekropol muzyczny : Powązki w Warszawie. Cz. 1, Warszawa 1925 [nadbitka z: "Wiadomości Muzyczne" 1925, nr 4].


Książki Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami (tj. poz. 3, 8, 18, 19) można nabyć w siedzibie Komitetu

ul. Mazowiecka 11 lokal 17
00-052 Warszawa
tel/fax: (0 - prefix - 22) 826-99-98
e-mail: powazki@o2.pl
czynne: pon-pt. 10-14

oraz w pracowaniach konserwatorskich

ul. Powązkowska 14
01-797 Warszawa

Ceny podane w nawiasach kwadratowych obowiązywały w listopadzie 2005. Wszystkie pozycje są bogato ilustrowane, w tym archiwalnymi rycinami ze starych gazet. Warto kupić! :)

zebrała: Sowa
12.03.2012


Do góry