Sztuka Cmentarza Pow您kowskiego


Nagrobek rodziny Emila Przychodzkiego

Dane podstawowe

Data wystawienia: ok. 1911 r.
Data renowacji: bd.
Tw鏎cy: bd.
Materia造: kamie
Lokalizacja nagrobka: kw. 44

Pochowani

1. Przychodzki Emil Micha (1864-1911)

2. Przychodzki Janusz (1898-1931)

3. Przychodzki Wies豉w (?-1966)

Inskrypcje

bd.

Historia nagrobka

Nagrobek doktora Przychodzkiego nie jest wymieniany w przewodnikach, zas逝guje jednak na uwag.

Na wysokim, prostym cokole siedzi posta niewie軼ia w d逝gim, lekko rozwianym welonie, okrywaj帷ym g這w. Twarz zwr鏂on ma ku niebu, d這nie za za這穎ne na masywnej lutni, do kt鏎ej przylgn窸y ga喚zie oliwki - symbol pokoju i szcz窷cia.

Pos庵 ten przypomina raczej szkic: pewne partie (np. twarz, d這nie i instrument, na kt鏎ym si opieraj) s wyra幡ie wydobyte z materia逝 rze嬌iarskiego, ju jednak d逝ga szata i jej marszczenie rysuj si na powierzchni kamienia tylko lekkimi, p造tkimi "poci庵ni璚iami" d逝ta.

Pomnik 闚 nieodparcie kojarzy mi si nagrobkiem J霩efa Elsnera, gdzie mia造鄉y do czynienia z alegori muzyki, za na nagrobku Emila Przychodzkiego przysiad豉 zapewne Poezja. Sk康 si jednak wzi窸a na na grobie lekarza, do tego "psychiatrologa" ;-) ? C騜, po zapoznaniu si z biografi Emila Przychodzkiego wiemy, 瞠 "po godzinach" pan doktor po鈍i璚a si wierszopisarstwu. Nadal jednak pozostaje zagadk, dlaczego akurat ten, b康 co b康 marginalny, aspekt jego dzia豉lno軼i zosta wyeksponowany na pomniku nagrobnym.

Podobny uk豉d postaci spotykamy r闚nie na nagrobku R騜y z Pozna雟kich Mayzel na Starym Cmentarzu w Kielcach (zm. 1908 r.) Czy by on inspiracj dla pomnika Emila Przychodzkiego? Teoretycznie jest to mo磧iwe, gdy pan doktor zmar przecie trzy lata po p. R騜y. Tym niemniej wiele pomnik闚 wystawiano z du篡m op騧nieniem, a elitarny charakter Starych Pow您ek sprawia, 瞠 to zazwyczaj na nich si wzorowano, a nie odwrotnie. Ale kto wie, kto wie... ;)

Pomnik Emila Przychdzkiego jest kolejnym, obecnym na Starych Pow您kach 郵adem modernizmu w rze嬌ie prze這mu XIX i XX w. i moim skromnym zdaniem, ca趾iem udanym "郵adem" ;-)

© Sowa
16.02.2009


Do g鏎y