Sztuka Cmentarza Pow您kowskiego


Nagrobek rodziny Stanis豉wa Olszewskiego

Dane podstawowe

Data wystawienia: ok. 1898 r.
Data renowacji: bd.
Tw鏎cy: Alessandro Casetti (Turyn)
Materia造: kamie, metal (br您)
Lokalizacja nagrobka: kw. 50

Pochowani

1. Olszewski Stanis豉w (I) (1852-1898)

2. Olszewski Antoni (I) (1879-1942)

3. Olszewski Stanis豉w Antoni (?-1976)

4. Hahn Aniela z d. Samodlibowska (?-1980)

5. Olszewska Janina z d. Samodlibowska (1893-1984)

6. Cze穎wska Zofia z d. Smodlibowska (1876-1985)

7. Hahn Konrad (1919-2003)

Inskrypcje

bd.

Historia nagrobka

Stanis豉w Olszewski nale瘸 do jednych z najbogatszych mieszka鎍闚 Warszawy ko鎍a XIX w., st康 te i miejsce poch闚ku urz康zi sobie na odpowiednim poziomie. I to dos這wnie, gdy jego nagrobek wznosi si na ok. 6 m, dominuj帷 nad okolic i dor闚nuj帷 wysoko軼i niejednej kaplicy grobowej.

Ca豉 kompozycja nie jest w jaki spos鏏 oryginalna. Ot騜 na tumbie ustawiono wysoki cok馧 zwie鎍zony figur anio豉. I to w豉郾ie temu ostatniemu po鈍i璚imy nasz uwag.

Autorem rze嬌y by niejaki Alessandro Casetti, tworz帷y pod s這necznym niebem Italii tj. w Turynie. By on uczniem najwybitniejszego pono artysty szko造 werystycznej, Vincenza Veli.

Czym jest (a w豉軼iwie by) weryzm ? Najkr鏂ej mo積a go okre郵i, jako hiper- lub nadrealizm w rze嬌ie, skupiaj帷y si nie tyle na tre軼i dzie豉, co wr璚z fotograficznym oddaniu np. mimiki, szczeg馧闚 stroju itp. W sztuce sepulkralnej przejawia si r闚nie "przenoszeniem" do scenerii cmentarnej scen i postaci z 篡cia codziennego np. 穎n w strojach z epoki op豉kuj帷ych m篹闚.

I w豉郾ie do tej maniery nawi您a Alessandro Casetti w pos庵u na grobie Olszewskich. Ukaza bowiem naturalnej wielko軼i anio豉 p販i niewie軼iej, o du篡ch (cho troch pobie積ie potraktowanych) skrzyd豉ch. Praw r瘯 opiera si o p豉skorze嬌iony portret 酥. Stanis豉wa ustawiony na g豉dkiej kolumnie przybranej kwiatowym girlandem. Palce lewej d這ni u這穎ne s, jakby niegdy znajdowa這 si miedzy nimi co cienkiego, mo瞠 這dyga kwiatu?

Nasza anielica zosta豉 ubrana i ufryzowana niemal jak na bal. A wi璚 w d逝g sukni z du篡m dekoltem obszytym ta鄉 z motywem gwiazd, podczas gdy d馧 zdobi wz鏎 z wpisanych w ko這 krzy篡. Posta zosta豉 przepasana szarf z napisem: "Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua, quod faciat dextera tua"1. Ponadto charakterystyczny kszta速 talii sugeruje, i nasza anielica nosi gorset ;-) R闚nie fryzura nawi您uje do mody ko鎍a XIX w., cho w tamtych czasach w這sy upinano tak, aby ods豉nia造 kark, nie pozostawiaj帷 opadaj帷ych pukli, jak widzimy w omawianym pos庵u. I wreszcie twarz naszej damy, o wyra幡ie spersonalizowanych rysach jest byy mo瞠 portretem ma鹵onki, kt鏎a pragn窸a "czuwa" nad swoj po堯wk tak瞠 w Za鈍iatach ;-)

Pos庵 z grobu Stanis豉wa Olszewskiego jest kolejnym importem w這skim na Cmentarzu Pow您kowskim, daleko mu jednak do swych italskich "pobratymc闚". Przede wszytkim brak tu jakiej dynamiki czy ekspresji charakterystycznej dla dzie werystycznych. Anio w豉軼iwie nie r騜ni si od innych polskich rze嬌 pe軟ych "klasycznej" zadumy i spokoju.

© Sowa
25.10.2007

Przypisy

  1. "Kiedy za ty dajesz ja軛u積, niech nie wie lewa twoja r瘯a, co czyni prawa" (Mat 6, 3). Po prawdzie nie brzmi on dok豉dnie tak, jak poda豉m, bo nie uda這 mi si odczyta wszytkich wyraz闚 :-( Ale zapewne to "autor mia na my郵i" ;-)


Do g鏎y