Sztuka Cmentarza Pow您kowskiego


Sztuka nagrobna Cmentarza Pow您kowskiego w "zarysie"
Wst瘼

Wygl康 pomnik闚 pow您kowskich, podobnie jak nagrobk闚 w og鏊e, zale瘸 od szeregu czynnik闚. Obowi您ywa造 one zapewne odk康 tylko cz這wiek postanowi upami皻nia miejsce spoczynku swych bliskich. Zazwyczaj efekt ko鎍owy (tj. nagrobek) by wypadkow pogl康闚 religijnych i tendencji panuj帷ych w sztuce, przetworzonych przez indywidualne upodobania zleceniodawc闚. Ka盥y z tych element闚 nale篡 jeszcze rozpatrzy pod k徠em:

  1. sytuacji historycznej i ekonomicznej, w jakiej znajdowa si fundator nagrobka oraz og馧 spo貫cze雟twa (m.in. wyznawane warto軼i oraz mo磧iwo軼i finansowe zleceniodawcy);
  2. poziomu sztuki w danym miejscu i czasie oraz dost瘼no軼i materia堯w koniecznych do powstania dzie豉 i zaawansowania technicznego umo磧iwiaj帷ego ich obr鏏k.

Jednocze郾ie musimy powiedzie sobie wprost, 瞠 sztuka nagrobkowa od pocz徠ku by豉 skazana na pewn "wt鏎no嗆" pomys堯w tj. odwo造wanie si do znanych motyw闚 czy symboli. Wynika這 to z uzale積ienia artysty od zleceniodawcy, a tego ostatniego od opinii i wyrobienia artystycznego spo貫cze雟twa. Lekcewa膨c oba czynniki tw鏎ca nagrobka nara瘸 si na nies豉w, a tym samym na brak zam闚ie. Oryginalno嗆 czy artyzm, b璠帷e jednymi z wa積iejszych cech dzie豉 sztuki1, schodz w tym wypadku na plan dalszy, a poj璚ie plagiatu przestaje obowi您ywa (zob. te Snobizm i jego skutki oraz Presja oryginalno軼i?).

Ka盥y zasygnalizowany problem stanowi豚y wcale wdzi璚zny materia na prac naukow. Ale nie martwcie si: nie b璠 odbiera chleba profesjonalistom i postaram si nie rozpisywa (za bardzo) ;)

© Sowa
1.11.2009

Przypisy

  1. D. Jendryczko, Pomniki sztuki cmentarnej [w:] Cmentarz Pow您kowski w Warszawie, [red. nauk. J. Durko, W. Fija趾owski, H. Szwankowska], Warszawa 2002, s. 27.

    Nie ma obecnie jednej, og鏊nie obowi您uj帷ej definicji dzie豉 sztuki. Nawet S這wnik terminologiczny sztuk pi瘯nych nie podaje takiego has豉, a wsp馧czesne encyklopedie unikaj w og鏊e wyja郾ienia poj璚ia sztuka.


Do g鏎y